27 października 2026 na parkingu Starostwa Powiatowego w Pszczynie odbył się ogólnopolski finał jesiennej edycji projektu EscapeTruck finał, którego celem jest przeciwdziałanie handlowi ludźmi. Młodzież poznawała mechanizmy werbunku i wykorzystywania poprzez rozmowy z funkcjonariuszami, wystawę tematyczną oraz zadania we wnętrzu specjalnie przygotowanej ciężarówki. Towarzyszył temu briefing prasowy z udziałem przedstawicieli administracji rządowej i lokalnej oraz służb mundurowych.
Co prezentowała ciężarówka?
Mobilny pokój zagadek odwzorowywał scenariusze oparte na realnych historiach ofiar handlu ludźmi. Uczestnicy przechodzili kolejne etapy, które wymagały spostrzegawczości, logicznego myślenia i współpracy. W aranżacji użyto elementów wpływających na zmysły — między innymi specyficznych zapachów i ciasnoty — aby przybliżyć doznania osób pozbawionych wolności i zastraszanych przez przestępców.
Kto wziął udział i kto organizował?
W briefingu prasowym uczestniczyli między innymi Wojewoda Śląski Marek Wójcik, inspektor Piotr Kulesza z Biura Prewencji Komendy Głównej Policji, inspektor Radosław Kacprzak z Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach, pułkownik SG Adam Kurek, komendant powiatowy Policji w Pszczynie inspektor Arkadiusz Bloch oraz starosta pszczyński Grzegorz Wanot. Projekt realizuje Polska Policja wraz z partnerami — wśród nich są Ambasada Królestwa Niderlandów, Policja holenderska, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Straż Graniczna, Uniwersytet Wrocławski i Fundacja Reshape. W organizację lokalnego finału zaangażowały się Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach, Starostwo Powiatowe w Pszczynie, Komenda Powiatowa Policji w Pszczynie oraz Oddział ZNP w Pszczynie.
Jakie działania profilaktyczne przygotowano?
Obok EscapeTrucka stanęły dwa namioty profilaktyczne Policji i Straży Granicznej, gdzie młodzi ludzie mogli porozmawiać z funkcjonariuszami i otrzymać materiały edukacyjne. Dodatkowo pokazano wystawę "Zatrudnieni w NieWolę", która przedstawia współczesne formy wykorzystywania. Połączenie rozmów, wystawy i zadań we wnętrzu ciężarówki miało pokazać problem z różnych perspektyw i utrwalić wiedzę o znakach ostrzegawczych.
Jak reagować i jak się zabezpieczyć?
Przed podjęciem pracy organizatorzy zalecają sprawdzenie pracodawcy i pośrednika oraz staranne przeczytanie umowy. Nie należy oddawać dokumentów tożsamości osobom trzecim. Przed wyjazdem warto zostawić zaufanej osobie informacje o miejscu pobytu i ustalić sposób regularnego kontaktu. Presja na szybkie podjęcie decyzji, niejasne warunki pracy, odbieranie dokumentów czy ograniczanie kontaktu z bliskimi powinny wzbudzić czujność.
W sytuacji, gdy istnieje podejrzenie zastraszania, przetrzymywania lub zmuszania do pracy, informacje należy przekazać Policji. W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia trzeba dzwonić pod numer 112.
EscapeTruck dotarł do Pszczyny po odwiedzeniu czterech śląskich miast; trasę rozpoczął 23 października na placu Jana Pawła II w Rudzie Śląskiej.
