W lecie 1919 roku młody Jan Kiepura z Sosnowca zorganizował oddział złożony z członków „Sokoła” i uczniów miejscowego gimnazjum. W tym czasie miał 17 lat i uczył się w gimnazjum im. Staszica. Doświadczenie organizacyjne zaczerpnął ze struktur harcerskich i paramilitarnych, a równocześnie należał do Polskiej Organizacji Wojskowej.
Jak trafił do oddziału powstańczego?
Kiepura zapisał w liście, że latem 1919 roku wszedł do 1. Pułku Strzelców Bytomskich po tym, jak z Sosnowca ruszył z własnym oddziałem. Początkowo grupa ochotników dotarła do Starego Koniecpola, gdzie młody ochotnik pełnił funkcję plutonowego. Po krótkim okresie oddział przekierowano do 11. Pułku Strzelców Armii Hallera.
Czy był dezertem czy działaniem zaplanowanym?
Po przeniesieniu do hallerczyków Kiepura razem ze Stefanem Sulikowskim opuścił jednostkę i przeszedł na front związany z walkami na zachodniej granicy. Dowództwo Hallerczyków potraktowało ten czyn jako dezercję i kazało ich aresztować, ale kara była symboliczna. W liście z 1939 roku Kiepura wspominał, że inicjatywa miała związek z chęcią wzmocnienia oddziałów walczących z Grenzschutzem, a jego działania powiązane były z działalnością POW na Górnym Śląsku.
Gdzie walczył podczas I powstania śląskiego?
I powstanie śląskie wybuchło w nocy z 16–17 sierpnia 1919. W tym krótkim okresie Kiepura brał udział w potyczkach z Grenzschutzem, między innymi pod Wieruszowem. Wśród powstańców zyskał przydomek „Bytomiak” i służył w szeregach 1. Pułku Strzelców Bytomskich.
Co stało się potem?
Doświadczenia z 1919 roku znalazły miejsce w późniejszej biografii Kiepury, choć niewiele łączyło życie powstańca z karierą artystyczną, która przyszła później. Jan Kiepura osiągnął międzynarodową sławę jako tenor, a w pamięci lokalnej pozostał jako młody uczestnik walk o Górny Śląsk. Zmarł 15 sierpnia 1966 roku.
