Kościół św. Barbary i św. Andrzeja Apostoła w Częstochowie to rzymskokatolicki kościół parafialny w bezpośrednim sąsiedztwie Jasnej Góry. Budynek stoi u zbiegu ulic św. Barbary i św. Augustyna, w odległości około 600 metrów na południe od sanktuarium maryjnego. Obiekt wyróżnia się długą historią od XVII wieku oraz związkami z miejscowym źródełkiem, przy którym wiąże się tradycja Zranionej Jasnogórskiej Ikony Matki Bożej.
Historia
W miejscu tym istniały już wcześniej kaplice św. Barbary, wzmiankowane w XV i XVI wieku. Zespół obecnego kościoła i klasztoru powstał w latach 1637–1643 z inicjatywy o. Andrzeja Gołdonowskiego OSPPE. Jednonawowy, późnorenesansowy kościół konsekrowano 14 maja 1643 roku przez biskupa Jana Madalińskiego.
W 1660 roku nad zakrystią zbudowano oratorium zakonne — kaplicę św. Anny — połączoną na piętrze krytym gankiem z klasztorem. W XVIII wieku świątynię rozbudowano do postaci trójnawowej, bazylikowej. Dawny klasztor pełni dziś funkcję plebanii; budynek ma plan kwadratu z wewnętrznym wirydarzem, a środkowy korytarz prowadzi do dawnych cel zakonnych.
Architektura i wyposażenie
Kościół zachował elementy późnorenesansowe i barokowe oraz późniejsze przekształcenia stylistyczne. Od strony północnej stoi wieża, której górna część ma formę cylindryczną i jest zwieńczona hełmem pokrytym blachą miedzianą. W frontowych niszach umieszczono rzeźby z XIX i XX wieku autorstwa F. Staniszewskiego i J. Proszowskiego.
Główny ołtarz ma formę neobarokową i pochodzi z 1882 roku; w nim znajduje się obraz św. Barbary z srebrną, cyzelowaną sukienką. Przy tęczy i w nawach bocznych stoją ołtarze późnobarokowe z 1747 roku z obrazami z przełomu XIX i XX wieku (sygnatura J. Grott). W zachodniej nawie znajduje się chrzcielnica z dębnickiego marmuru oraz drewniana szafka na oleje zdobiona płaskorzeźbą Chrztu Chrystusa z 1747 roku. W prezbiterium umieszczono XVII-wieczną ambonę z wizerunkami czterech ewangelistów; nad amboną znajduje się kopuła z figurą Maryi z dzieciątkiem. Po prawej stronie prezbiterium mieści się kaplica św. Michała Archanioła w stylu późnobarokowym z elementami rokokowymi.
Źródełko i kult związany z Jasną Górą
Kościół łączy się z lokalną tradycją związaną z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej. Po sprofanowaniu obrazu w 1430 roku został on porzucony przy źródle, gdzie następnie go obmyto. Przy cudownym źródełku pierwotnie stał krzyż; nad tym miejscem wzniesiono barokową kaplicę św. Barbary pochodzącą z I połowy XVIII wieku.
Z uwagi na tę tradycję świątynia została ustanowiona sanktuarium Zranionej Jasnogórskiej Ikony Matki Bożej.
Organy
Instrument organowy w kościele zbudowała firma Wacława Biernackiego z Warszawy w 1929 roku. Organy mają pneumatyczną trakturę gry. Dyspozycja instrumentu nie została wymieniona.
Ostatni akapit kończy informacją o funkcji świątyni jako parafii i o jej bliskim sąsiedztwie względem Jasnej Góry.
Informacje praktyczne
- Adres: Świętej Barbary 51, 42-226 Częstochowa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–20:00
- Telefon: +48343683560
- Strona internetowa: barbara.paulini.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (740 opinii)
