W pierwszych dniach września 2026 roku pojawiły się komunikaty dotyczące ograniczeń w obrocie wybranych produktów leczniczych. Ministerstwo Zdrowia opublikowało obwieszczenie z datą 1 września 2026 r., które określa wykaz produktów zagrożonych brakiem dostępności ze skutkiem na 9 września 2026 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydaje równocześnie decyzje dotyczące wycofań i wstrzymań obrotu konkretnych serii leków.
Co znajduje się na wykazach?
W wykazie Ministerstwa Zdrowia figuruje 294 pozycje, choć jedna nazwa może występować wielokrotnie ze względu na dawki, postać lub wielkość opakowania. Wymienione grupy to między innymi: insuliny i inne leki przeciwcukrzycowe, preparaty stosowane w leczeniu astmy i POChP, leki stosowane w terapii ADHD oraz leki psychiatryczne i neurologiczne. Przykładowe rozpoznawalne nazwy podane w wykazach to: Lantus, Humalog, Jardiance, Medikinet, Concerta, Brintellix, Berodual, Fostex, Madopar, Kreon i EpiPen.
Dlaczego leki trafiają na listę lub są wycofywane?
Decyzje o wycofaniu konkretnego produktu lub o umieszczeniu go na wykazie wynikają z różnych przyczyn. GIF może zdecydować o wstrzymaniu obrotu serii leku z powodu zanieczyszczeń, błędów produkcyjnych, problemów z opakowaniem, niezgodności składu lub niewłaściwego oznakowania. Wpisanie na wykaz Ministerstwa ma też funkcję ochronną — nakłada obowiązki na przedsiębiorców planujących wywóz takich produktów, co ma ograniczyć eksport i zabezpieczyć dostępność dla pacjentów w kraju.
Jak ustalić, czy posiadany lek jest objęty decyzją?
Pacjenci powinni porównać numer serii znajdujący się na opakowaniu z wykazami i komunikatami publikowanymi przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny. W przypadku zgodności numeru serii z komunikatem należy zaprzestać stosowania tej partii leku i skonsultować dalsze postępowanie z lekarzem lub farmaceutą. GIF publikuje informacje o wycofanych seriach i to one określają, które opakowania są objęte zakazem obrotu.
Co zrobić, gdy lek jest niedostępny w aptece?
Obecność nazwy na wykazie MZ nie oznacza automatycznie, że produkt zniknął z półek. W sytuacji braku konkretnego preparatu farmaceuta może sprawdzić możliwość wydania zamiennika o takim samym składzie lub dawce. Jeżeli konieczna jest zmiana recepty, dawki lub postaci leku, decyduje lekarz prowadzący. GIF i resort zdrowia podkreślają, że nie należy nagle przerywać terapii przewlekłej bez konsultacji, a robienie długoterminowych zapasów może pogłębić braki dostępności.
Podstawę prawną wykazu stanowi: Obwieszczenie Ministra Zdrowia z 1 września 2026 r. w sprawie wykazu produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium RP – Dz. Urz. Min. Zdrow. z 2026 r. poz. 63.
Wykaz zaczyna obowiązywać 9 września 2026 r. i obejmuje 294 pozycje.
