| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Urodzenie | 11 stycznia 1582, Prudnik |
| Zgon | 23 lipca 1656, Wrocław |
| Zawód | regionalista, syndyk, biograf, kronikarz, historyk |
| Kariera | |
| Wykształcenie | studia prawa; doktorat (Orlean, 4 IX 1610) |
| Stanowiska | pisarz ziemski i syndyk Ząbkowic Śląskich; radca książęcy; syndyk i kanclerz Wrocławia |
| Nobilitacja | 30 V 1642, tytuł von Hennenfeld |
| Najważniejsze dzieła | |
| Główne prace | Silesiographia; Breslographia; Silesia Togata |
Nicolaus Henel von Hennenfeld pochodził z Prudnika i związał swoją twórczość z historią Śląska. Pisał głównie po łacinie; jego prace — zwłaszcza dotyczące geografii i biografii śląskich uczonych — stały się podstawą późniejszych opracowań historycznych.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się jako jedenaste dziecko Stefana Heneliusa, miejscowego kaznodziei, i Anny Kühne. Kształcił się najpierw w gimnazjum klasycznym w Prudniku, później w szkołach w Opawie i we Wrocławiu. W zimowym semestrze 1599 zapisał się na Uniwersytet w Lipsku; później przebywał w Jenie, gdzie zrezygnował z medycyny na rzecz prawa.
W 1602 wrócił do Prudnika z powodu śmierci ojca, a od 1604 pełnił funkcję guwernera w domu Nicolausa Rehdigera. Podróżował z wychowankami po zachodniej Europie. Obronił doktorat prawa w Orleanie 4 września 1610 i odtąd używał przy nazwisku skrótu U.I.D. (utriusque iuris doctor) oraz oznaczenia Neostad. Siles.
Kariera publiczna i życie rodzinne
W 1613 mieszkał przy Rynku Solnym we Wrocławiu i prowadził praktykę adwokacką. W 1618 objął stanowisko pisarza ziemskiego i syndyka w księstwie ziębickim, a później kupił dom w Ząbkowicach Śląskich i ożenił się z Anną Partisch (ślub 8 X 1619). Z braku warunków religijnych w Ząbkowicach wrócił do Wrocławia w 1632. Był radcą książęcym, od 1639 kanclerzem i syndykiem miasta Wrocławia; funkcję syndyka pełnił do śmierci.
Dzieła, wydania i dorobek literacki
Do najważniejszych prac Henela należą Silesiographia i Breslographia (oba z 1613), będące kompendium wiedzy o Śląsku i o Wrocławiu. Rękopis Silesia Togata zawierał biografie około 600 śląskich humanistów i uczonych. Jego rękopisy posłużyły też do późniejszych wydań: zebrane prace opublikowano w 1704 roku jako Silesiographia renovata w trzech częściach w dwóch tomach.
Na podstawie zgromadzonych materiałów ukazały się także Annales Silesiae (Lipsk 1730) — kronika Śląska do 1612 roku — oraz Chronico Ducatus Monsterbergensis et Territorii Francosteinensis (wydane w 1730). Po śmierci Henela jego przyjaciele wydali zbiory wierszy poświęcone pamięci badacza.
Odbiór i ocena
Już w XVIII wieku biografowie podkreślali wagę jego pracy dla dziejów Śląska. W notatce z 1735 autorstwa Johanna Heinricha Zedlera stwierdzono, że Henel dokonał rzeczy ważnej dla historii regionu. Późniejsi badacze — między innymi Colmar Grünhagen i Hermann Markgraf — oceniali jego Silesiographię jako wczesną i naukowo zorientowaną próbę opisu Śląska, a krytycy zwracali uwagę na rzetelność materiału i umiłowanie ojczyzny.
