W środę 26 sierpnia władze Częstochowy poinformowały, że Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków wyraził zgodę na umiejscowienie nowego stadionu piłkarskiego Rakowa na terenie dawnej fabryki Elanex przy ulicy Krakowskiej. Miasto zamierza niezwłocznie przystąpić do przygotowania dokumentacji projektowej i zabezpieczyć w budżecie środki na prace przygotowawcze.
Jak zmieniła się sytuacja konserwatorska?
Do tej pory barierą dla inwestycji była rozszerzona ochrona konserwatorska zespołu Elanexu, wprowadzona w 2025 roku, która utrudniała prowadzenie robót i wyburzeń. Władze miasta informują, że ostatnie ustalenia ze służbami konserwatorskimi otwierają możliwość lokalizacji stadionu przy jednoczesnym zachowaniu ważnych zabytkowych elementów kompleksu. Zastępcy prezydenta Zdzisław Wolski i Łukasz Kot zapowiadali negocjacje mające na celu pogodzenie budowy z ochroną historycznej tkanki, z zachowaniem niektórych obiektów wpisanych do ewidencji wojewódzkiej.
Jak miasto zaplanuje projekt i finansowanie?
Miasto skieruje autopoprawkę do budżetu, która ma umożliwić kontynuowanie prac uzgodnieniowych z konserwatorem i rozpoczęcie projektowania. Wstępne zabezpieczenie środków przewiduje 250 000 zł w 2026 roku, 2 000 000 zł w 2027 roku oraz 3 000 000 zł w 2028 roku. W projekcie przewidziano, że stadion będzie inwestycją miejską, a poszukiwanie zewnętrznych źródeł finansowania ma trwać równolegle z pracami projektowymi.
Władze rozważają różne formuły finansowania. W planach jest partnerstwo publiczno-prywatne dla zagospodarowania otoczenia obiektów oraz aktywny lobbing w Warszawie o dofinansowanie. Miasto wskazało też możliwość projektowania dwóch trybun tak, aby mogły pełnić funkcję schronienia i tym samym umożliwić ubieganie się o środki z obronności.
Czego dotyczą koncepcje i które podmioty wykazują zainteresowanie?
Studium wykonalności przewiduje stadion na około 15 000 widzów, wpisany w architekturę Elanexu z końca XIX wieku oraz powiązany z funkcjami handlowo-usługowymi w obszarze projektu nazwanego "Przędzalnia Przyszłości". Miasto prowadzi rozmowy z potencjalnymi inwestorami w formule PPP. Jedna z firm z branży hotelarsko-deweloperskiej zgłaszała zainteresowanie udziałem w rewitalizacji i współpracy przy kompleksie, a magistrat ocenił, że całość przedsięwzięcia może sięgać wartości nawet 1,5 mld zł.
Czy temat lokalizacji jest już zamknięty?
Dotychczasowe spory wokół wpisu Elanexu do rejestru zabytków skłaniały władze do analiz alternatywnych lokalizacji. Wcześniej wskazywano, że ochrona zabytków ogranicza możliwość realizacji obiektu spełniającego wszystkie wymagania techniczne i infrastrukturalne, dlatego magistrat rozważał inne tereny w mieście. Obecne ustalenia z konserwatorem mają jednak pozwolić na prowadzenie projektu w obrębie Elanexu, przy jednoczesnym zachowaniu wybranych historycznych budynków.
Radni mają rozpatrzyć autopoprawkę budżetową na najbliższej sesji, co uruchomi przygotowanie dokumentacji projektowej i dalsze prace uzgodnieniowe z klubem Raków oraz służbami konserwatorskimi.
