| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Alina Kowalska |
| Data urodzenia | 19 sierpnia 1932 |
| Miejsce urodzenia | Czeladź |
| Data śmierci | 3 stycznia 2001 |
| Miejsce śmierci | Czeladź |
| Zawód i afiliacja | |
| Zawód | językoznawczyni, historyk języka polskiego, śląskoznawca |
| Uczelnia | Uniwersytet Śląski w Katowicach |
| Stopnie naukowe | |
| Magister | 1955, Uniwersytet Jagielloński |
| Doktor | 1964, Uniwersytet Jagielloński |
| Habilitacja | 1976, Uniwersytet Wrocławski |
| Profesor | profesor zwyczajny 1997, Uniwersytet Śląski |
Alina Kowalska specjalizowała się w badaniach historycznojęzykowych polszczyzny, ze szczególnym uwzględnieniem Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. W pracy naukowej łączyła analizę licznych źródeł z metodami statystycznymi.
Życiorys i kariera akademicka
W 1950 ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Emilii Plater w Sosnowcu na wydziale humanistycznym. Rozpoczęła studia na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończyła w 1955 obroną pracy magisterskiej dotyczącej języka Piotra Kochanowskiego pod kierunkiem prof. Witolda Taszyckiego.
Od 1955 była związana zawodowo z uczelniami w Katowicach i Sosnowcu. Początkowo pracowała jako asystent dydaktyczny, a od 1957 była zatrudniona na etatach Katedry Języka Polskiego Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach. W kolejnych dekadach awansowała: adiunkt (1964), docent (1977), profesor nadzwyczajny (1988) i profesor zwyczajny (1997). W latach 1955–1957 dodatkowo uczyła języka polskiego w Technikum Rachunkowości w Dąbrowie Górniczej.
Pełniła funkcje administracyjne na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego: prodziekana do spraw studenckich w latach 1986–1987, wicedyrektora Instytutu Języka Polskiego w latach 1978–1981 oraz 1987–1989, dyrektora Instytutu Języka Polskiego w latach 1989–1991 oraz kierownika Zakładu Historii Języka Polskiego od 1991.
Badania naukowe i tematyka pracy
Kierowała badaniami historycznojęzykowymi wschodniej części Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego, współdziałając m.in. z Ireną Bajerową. W analizach stosowała szeroko metody statystyczne oraz korzystała z licznych archiwaliów. W pracy badawczej zajmowała się zwłaszcza fleksją nominalną i werbalną, rozwojem form czasownikowych i form słowa posiłkowego oraz analizą form czasu i trybu w dziejach języka polskiego.
W zakresie śląskoznawstwa prowadziła badania nad językiem urzędowym i mieszkańców miast takich jak Tarnowskie Góry, Mysłowice, Bytom, Gliwice, Toszek, Sośnicowice, Katowice, Pszczyna, Bieruń czy Brzeg. Analizowała także wpływy czeskie i niemieckie w polskim piśmiennictwie urzędowym oraz rozwój języka literackiego do 1922 roku.
Wybrane publikacje i prace redakcyjne
Była autorką licznych monografii, edycji źródeł i redaktorem serii naukowych. Do jej istotnych publikacji należą:
- Język polski w szesnastowiecznych księgach miejskich Tarnowskich Gór (1970)
- Ewolucja analitycznych form czasownikowych z imiesłowem na „-ł” (1976)
- Dzieje języka polskiego na Górnym Śląsku w okresie habsburskim (1526–1742) (1986)
- Akta miejskie Tarnowskich Gór od końca XVI wieku do roku 1740 (edycja źródeł, 1993)
Łącznie opublikowała 94 publikacje naukowe, redagowała lub współredagowała 6 tomów zbiorowych oraz napisała dwa skrypty uniwersyteckie. Była promotorem dwóch doktorskich prac o tematyce śląskoznawczej.
Opieka naukowa i współpraca
Jako wychowanka krakowskiej szkoły językoznawczej współorganizowała badania polonistyczne na Śląsku. Inspirowała naukowo studentów i młodych badaczy, nadzorując prace magisterskie i doktoraty. Była aktywna w towarzystwach naukowych: w Komisji Językoznawstwa PAN w Katowicach (jako współzałożycielka i dwukrotna sekretarz), Komisji Językoznawstwa PAN w Krakowie, Towarzystwie Miłośników Języka Polskiego oraz Polskim Towarzystwie Językoznawczym.
Pogrzeb odbył się 6 stycznia 2001 w kościele św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Czeladzi; została pochowana na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowopogońskiej w Czeladzi.
