Ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej weszła w życie 7 sierpnia 2026. Program bonu senioralnego przewidziano jako świadczenie niepieniężne finansowane z budżetu państwa na lata 2026–2028, z łącznym budżetem 1 mld zł. W praktyce gminy będą organizować i opłacać usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania seniorów. Procedury wdrażania będą przebiegać według harmonogramu ustalanego przez wojewodów i samorządy.
Kto może otrzymać bon senioralny?
Prawo do bonu będą miały osoby, które ukończyły 65 lat i spełniają warunek obywatelstwa: Polski, państw UE, EOG, Konfederacji Szwajcarii lub Zjednoczonego Królestwa. Kryterium dochodowe ustalono jako średni dochód z trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku i nie może przekroczyć 3 410 zł na osobę. Przy kwalifikacji gmina uwzględni także stopień niezaspokojenia potrzeb życia codziennego seniora — chodzi o trudności z poruszaniem się, żywieniem, ubieraniem, higieną, przyjmowaniem leków, prowadzeniem spraw domowych oraz uczestnictwem w życiu społecznym i kulturalnym.
Jak złożysz wniosek i jak gmina przydzieli usługi?
Rozpoczęcie procedury wymaga złożenia wniosku do gminy; możliwe będą formy osobiste i elektroniczne. Po wpływie wniosku urzędnicy dokonają oceny poziomu niezaspokojonych potrzeb seniora i podejmą decyzję o zawarciu umowy określającej zakres usług, liczbę godzin i okres świadczenia. Kolejność zgłoszeń nie będzie decydowała o przyznaniu bonu. Sam wniosek nie gwarantuje przyznania pomocy — o dostępności wsparcia zadecydują dostępne środki w gminie i wyniki oceny.
Jakie usługi obejmuje bon i kto je wykona?
Bon senioralny finansuje usługi w miejscu zamieszkania, nie wypłatę gotówki. Wsparcie obejmuje m.in. przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, pomoc higieniczno‑pielęgnacyjną, asystę przy wizytach lekarskich oraz działania aktywizujące — ćwiczenia i podtrzymywanie kontaktów społecznych. Gmina może świadczyć usługi własnymi jednostkami, np. ośrodkiem pomocy społecznej, lub zlecać je podmiotom zewnętrznym, w tym organizacjom pozarządowym. Pracownik realizujący usługi będzie korzystać z dostępnych w domu środków czystości, artykułów higienicznych i podstawowego sprzętu pomocniczego.
Kiedy i w jakiej kolejności ruszy program?
Ustawa obowiązuje od 7 sierpnia 2026 r., ale realizacja programu rozpocznie się stopniowo. Pierwsze świadczenia przewidziano na IV kwartał 2026 r. Finansowanie ma następujący schemat: 100 mln zł w IV kwartale 2026 r., 400 mln zł w 2027 r. i 500 mln zł w 2028 r. Przydział dotacji do gmin będzie dokonywany przez wojewodów. Priorytet w finansowaniu otrzymają gminy, które dotychczas nie realizowały publicznych usług opiekuńczych, następnie te świadczące usługi dla maksymalnie 10 osób i gminy o prognozowanym najszybszym wzroście liczby seniorów.
Gminy będą miały obowiązek sprawozdawania danych o realizacji programu — m.in. liczby godzin świadczeń, liczby objętych osób, kosztu godziny usługi oraz oceny zadowolenia beneficjentów. Niewykorzystane dotacje podlegają zwrotowi. Rozporządzenie wykonawcze ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia.
