W dniu 1 października 2026 wojewoda śląski Marek Wójcik wydał rozstrzygnięcie nadzorcze, którym w całości unieważnił uchwałę nr 427.XL.2026 Rady Miasta Częstochowy z 27 sierpnia 2026 r. Plan ogólny, nad którym prace trwały od końca 2023 roku, został przygotowany po szerokich konsultacjach społecznosciowych — do projektu wpłynęło ponad 1,5 tys. uwag — lecz przed jego wejściem w życie organ nadzoru stwierdził brak zgodności z przepisami.
Jakie naruszenia wskazał wojewoda?
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wojewoda wymienił trzy zarzuty. Po pierwsze, dokument przewidywał strefy zabudowy na obszarze złoża surowców ilastych ceramiki budowlanej „Michalina”, co — zdaniem organu — dopuszczało trwałą zabudowę na terenie złoża i mogło utrudnić przyszłą eksploatację. Wojewoda powołał się na uzupełnienie dokumentacji geologicznej z listopada 2023 r., które wskazuje na udokumentowane zasoby w kategoriach B, C1 i C2 oraz możliwość przyszłej eksploatacji.
Drugi zarzut dotyczył strefy 37SR w Kiedrzynie, gdzie plan ustalił minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej na 20 proc., podczas gdy przepisy i obowiązujący miejscowy plan przewidują zwykle minimum 30 proc. Trzeci zarzut to naruszenie procedury: w planie nie uwzględniono zmiany przeznaczenia działek przy ul. Wielkopiecowej na Zawodziu-Dąbiu, mimo że taka uwaga została zaakceptowana w toku konsultacji.
Co oznacza unieważnienie dla prawa miejscowego i inwestycji?
Z chwilą doręczenia rozstrzygnięcia Radzie Miasta wykonanie uchwały zostało wstrzymane z mocy prawa, dlatego Częstochowa nie ma obecnie obowiązującego planu ogólnego. Jednocześnie obowiązujące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego pozostają w mocy. Decyzje o warunkach zabudowy wydane wcześniej również nie tracą mocy, a postępowania wszczęte przed 1 września 2026 r. mogą być kontynuowane.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii wyjaśniło, że w gminie, w której plan ogólny nie wszedł w życie, po 1 września 2026 r. wydawanie nowych decyzji WZ będzie możliwe jedynie w ramach postępowań wszczętych jeszcze przed tą datą. W praktyce oznacza to ograniczenia przy rozpatrywaniu wniosków o warunki zabudowy złożonych po 1 września.
Jakie kroki może podjąć miasto i jaki jest kontekst regionalny?
Rada Miasta może zaskarżyć rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Alternatywą pozostaje poprawienie planu zgodnie z zastrzeżeniami wojewody i ponowne podjęcie uchwały. Analizy dotyczące regionu pokazują, że podobne rozstrzygnięcia dotknęły już wiele gmin województwa śląskiego — w kilku przypadkach błędy usunięto i plany uchwalono ponownie po korektach.
Wartość i zasięg zgłoszonych uwag podczas konsultacji, zakres zastrzeżeń dotyczących złoża „Michalina” oraz rozbieżności względem obowiązujących wskaźników urbanistycznych wskazują, że korekty dokumentu będą wymagały zarówno uzupełnień analitycznych, jak i zmian w zapisach planu.
Uchwała została przyjęta przez Radę Miasta 27 sierpnia 2026 r. i opublikowana 8 września 2026 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego, jednak przed wejściem w życie wojewoda stwierdził jej nieważność.
