Ograniczenie liczby kadencji dotyczy wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w całym kraju, także w województwie śląskim. Kadencje rozpoczęte po wyborach przeprowadzonych 7 kwietnia 2024 roku oraz ewentualnych drugich turach 21 kwietnia 2024 roku będą liczone zgodnie z obowiązującymi przepisami. W efekcie osoby, które sprawowały urząd przez dwie kadencje zgodnie z obowiązującą zasadą dwukadencyjności, nie będą miały prawa ponownie kandydować w wyborach zaplanowanych na rok 2029, o ile parlament nie zmieni prawa.
Kogo obejmuje dwukadencyjność?
Przepis ograniczający możliwość sprawowania urzędu dotyczy bezpośrednio urzędów wykonawczych gminy: wójta, burmistrza oraz prezydenta miasta. Kadencja organów samorządowych trwa obecnie pięć lat. Oznacza to, że kolejna kadencja rozpoczęta po głosowaniu w 2024 roku kończy się w 2029 roku, a druga pełna kadencja przed tym terminem uniemożliwia ponowny start, jeżeli przepisy pozostaną bez zmian. Datę rozpoczęcia i zakończenia kadencji wyznacza początek i upływ kadencji rady gminy.
Czy dwukadencyjność może zostać zniesiona?
Grupa posłów PSL–Trzeciej Drogi zgłosiła projekt nowelizacji Kodeksu wyborczego, który przewiduje zniesienie limitu dwóch kadencji dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Projekt został złożony w lipcu 2025 roku, temat ponownie poruszono we wrześniu 2026 roku. Po pierwszym czytaniu Sejm odrzucił wniosek o odrzucenie projektu — 201 posłów głosowało za odrzuceniem wniosku, 213 przeciw, a czterech wstrzymało się od głosu. Podczas drugiego czytania 8 stycznia 2026 roku projekt skierowano ponownie do komisji. Równolegle istnieje także senacki projekt dotyczący zniesienia zasady dwukadencyjności, oznaczony drukiem nr 2080. Minister i lider PSL Władysław Kosiniak-Kamysz podnosił argumenty za zniesieniem limitu, powołując się między innymi na kwestie stabilności kierownictwa lokalnego w sytuacjach kryzysowych.
Co to oznacza dla mieszkańców woj. śląskiego?
Przepis o dwukadencyjności może zmienić ofertę wyborczą w wielu gminach. W miejscach, gdzie obecni włodarze kończą drugą kadencję, stanowiska mogą być obsadzone przez nowych kandydatów, co istotnie zmieni układ lokalnej polityki i listy wyborcze w 2029 roku. Dodatkowo w wybranych miastach toczą się inicjatywy referendalne i procedury związane z wotum zaufania lub odwołaniem, które mogą spowodować zmiany obsady urzędów przed terminem wyborów. Ostateczny kształt sytuacji zależy od przebiegu procesu legislacyjnego w parlamencie oraz od lokalnych wydarzeń w poszczególnych gminach.
Kolejne regularne wybory samorządowe planowane są na rok 2029. Do czasu ewentualnej zmiany prawa za wybór włodarzy gmin odpowiadają wybory powszechne przeprowadzane według obowiązujących przepisów.
