9 lipca 2026 resort zdrowia opublikował obwieszczenie zawierające wykaz produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności. Dokument dotyczy całego kraju, w tym województwa śląskiego, i wymienia 288 pozycji objętych szczególnym nadzorem. Komunikat wskazuje na ryzyko utrudnień przy realizacji recept i na konieczność monitorowania dostępności wybranych preparatów.
Jakie grupy leków znajdują się na liście?
W wykazie pojawiają się preparaty stosowane w terapii przewlekłych chorób i w stanach nagłych. Wśród nich wymieniono insuliny, nowoczesne leki inkretynowe oraz glukagon używany w ciężkiej hipoglikemii. Na liście znalazły się także leki przeciwzakrzepowe, przeciwpadaczkowe, preparaty stosowane w leczeniu choroby Parkinsona, leki na schizofrenię i depresję oraz terapie stosowane w ADHD.
Do wykazu wpisano ponadto leki stosowane przy chorobach układu oddechowego — inhalatory i roztwory do nebulizacji przy astmie i POChP — oraz preparaty stosowane w terapii bólu, w tym opioidy i plastry transdermalne. W wykazie wymieniono także szczepionki, leki onkologiczne, środki w alergologii, preparaty do chorób przewodu pokarmowego i leki hormonalnej terapii zastępczej.
Co oznacza wpis leku na liście?
Obecność produktu w obwieszczeniu stanowi sygnał o zaburzeniach w łańcuchu dostaw lub o wzmożonym popycie. Umieszczenie leku w wykazie powoduje objęcie go szczególnym nadzorem oraz obowiązek stosowania ograniczeń eksportowych — zakaz wywozu z Polski bez zgody Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Mechanizmy te mają na celu zabezpieczenie dostępności preparatów dla pacjentów krajowych.
Procedura zgłaszania braków opiera się na tzw. ustawie antywywozowej. Wojewódzcy inspektorzy farmaceutyczni raportują do Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego preparaty, których brakuje w co najmniej 5% aptek w danym województwie. Na tej podstawie GIF informuje ministra zdrowia i aktualizuje wykazy.
Jakie konsekwencje mogą wystąpić w woj. śląskim?
Wprowadzenie preparatów do wykazu może utrudnić bieżącą realizację recept w regionie. Komunikat wskazuje na ryzyko krótkoterminowych niedoborów leków stosowanych przez pacjentów przewlekle oraz na możliwe problemy z dostępnością terapii ratujących życie. Resort zdrowia zaleca wcześniejsze sprawdzenie posiadanych zapasów i wcześniejsze wykupienie recept w przypadku przewlekłych terapii.
W sytuacji problemów z dostępnością dokument przypomina o możliwości konsultacji z lekarzem i farmaceutą w celu ustalenia zamiennika lub modyfikacji terapii. Monitoring i raportowanie braków mają pozwolić instytucjom zdrowia publicznego na szybszą reakcję i lepsze planowanie dystrybucji leków w regionie.
Wykaz obejmuje 288 pozycji i został opublikowany 9 lipca 2026.
