| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Maria Franiel-Kozieł |
| Urodzenie | 5 maja 1920, Brzozowice-Kamień |
| Śmierć | 27 stycznia 2020, Świerklańiec |
| Zawód / rola | konspiratorka; harcerka; więźniarka polityczna |
| Okres wojenny | |
| Aresztowanie | jesień 1941 (razem z siostrą Apolonią) |
| Proces i wyrok | skazanie na karę dożywocia |
| Obóz | KL Ravensbrück, nr obozowy 11517 |
| Działalność po wojnie | |
| Miejsce zamieszkania | od 1947 Kudowa-Zdrój; później Świerklańiec |
| Praca | kierowniczka domu wczasowego dla byłych więźniów |
| Odznaczenia | |
| Ordery i medale | Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski; Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 |
Maria Franiel-Kozieł pochodziła z rodziny o tradycjach powstańczych; jej ojcem był Franciszek Franiel. Zanim zajęła się działalnością konspiracyjną, pracowała w magistracie w Tarnowskich Górach, a następnie odbywała kurs opieki społecznej w Cieszynie. Od maja 1939 r. była zatrudniona w wydziale opieki społecznej w Bielsku-Białej.
Jak rozpoczęła się działalność konspiracyjna?
Pod koniec 1939 roku Maria złożyła przysięgę w organizacji POW (POP) i zaczęła angażować się w tajne działania przeciwko okupantowi. W przedsięwzięciach konspiracyjnych brała udział razem z młodszą siostrą, Apolonią, co doprowadziło do ich wspólnego aresztowania jesienią 1941 roku przez gestapo. Po zatrzymaniu obie trafiły do więzienia w Mysłowicach.
W wyniku procesu Marię i Apolonię skazano na karę dożywotniego pozbawienia wolności. Orzeczenie uczyniło je więźniarkami politycznymi i doprowadziło do przewozu do obozu koncentracyjnego poza granicami Polski.
Jak wyglądał pobyt w obozie KL Ravensbrück?
Maria została przewieziona do obozu KL Ravensbrück i otrzymała numer obozowy 11517. W obozie wykonywała przymusową pracę w szwalni, jednocześnie biorąc udział w tajnym nauczaniu oraz niosąc pomoc innym więźniarkom. Zarówno ona, jak i siostra dożyły wyzwolenia obozu przez Armię Czerwoną.
Co robiła po wojnie i jakie otrzymała odznaczenia?
Od maja 1946 roku Maria wraz z harcerkami z grupy "Murów" organizowała pielgrzymki na Jasną Górę; uczestniczyła w mszach świętych za ofiary i byłe więźniarki. W 1947 roku zamieszkała w Kudowie-Zdroju, gdzie pracowała jako kierowniczka domu wczasowego przeznaczonego dla byłych więźniów. Później osiedliła się w Świerklańcu.
Za działalność i postawę podczas wojny została uhonorowana m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Medalem Zwycięstwa i Wolności 1945. Zmarła 27 stycznia 2020 roku w Świerklańcu.
