23 sierpnia 2026 w życie weszły nowe wzory dokumentów rejestracji stanu cywilnego, które umożliwiają transkrypcję zagranicznych aktów małżeństw par tej samej płci. W Częstochowie pierwszy oficjalny wniosek złożył mieszkaniec miasta, który zawarł za granicą związek małżeński z obcokrajowcem; informację potwierdził Zdzisław Wolski, pierwszy zastępca prezydenta miasta.
Co oznacza transkrypcja i od kiedy można składać wnioski?
Transkrypcja polega na przeniesieniu treści zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego, co pozwala uzyskać polski odpis aktu małżeństwa. Odpis taki służy w kontaktach z urzędami, bankami i instytucjami wymagającymi potwierdzenia stanu cywilnego. Nowe rozporządzenie wprowadza trzy warianty formularzy — dla małżeństw kobieta+mężczyzna, kobieta+kobieta oraz mężczyzna+mężczyzna — i obowiązuje od 23 sierpnia 2026 r.
Jak wygląda sytuacja w Częstochowie i w innych urzędach?
W Urzędzie Stanu Cywilnego w Częstochowie wcześniej pojawiło się jedynie telefoniczne zapytanie od pary z Katowic, obsługiwane przez kierownika USC, pana Bednosza. Teraz wpłynął formalny wniosek dotyczący transkrypcji. Wiceprezydent Wolski podkreślił, że z perspektywy miasta nie ma odmowy, ale lokalny urząd analizuje sprawę ostrożnie ze względu na niejednolitość sytuacji prawnej i procedury centralne.
Czy wszystkie urzędy będą stosować nowe przepisy?
W praktyce decyzje mogą się różnić. Rządowe rozporządzenie przygotowane przez Ministerstwo Cyfryzacji i podpisane przez wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego oraz szefa MSWiA Marcina Kierwińskiego weszło w życie po trzymiesięcznym vacatio legis, jednak Trybunał Konstytucyjny orzekł o częściowej niekonstytucyjności rozporządzenia. Już od pierwszych dni po wejściu przepisów zdarzają się odmowy w niektórych urzędach, na przykład w Zakopanem, podczas gdy inne urzędy — jak krakowski — przyjmują wnioski i deklarują gotowość do obsługi.
Orzeczenia europejskie i krajowe doprowadziły do zmian proceduralnych: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał kluczowe stanowisko w listopadzie 2025 r., a Naczelny Sąd Administracyjny nakazał transkrypcję konkretnego aktu małżeństwa w marcu 2026 r. W maju 2026 r. warszawski USC jako pierwszy przeniósł do polskiego rejestru zagraniczny akt małżeństwa pary jednopłciowej.
W Częstochowie urząd monitoruje rozwój prawny i analizuje każdy przypadek, aby uniknąć wątpliwości prawnych przed podjęciem ostatecznej decyzji. W praktyce oznacza to, że choć w mieście nie zapowiedziano odmowy, procedura może potrwać dłużej niż standardowe sprawy rejestracyjne.
W Częstochowie odnotowano pierwszy oficjalny wniosek o transkrypcję zagranicznego małżeństwa jednopłciowego.
