W dniach 5–6 września 2026 na Jasnej Górze w Częstochowie odbywały się Ogólnopolskie Dożynki Jasnogórskie, podczas których pokazano wieńce żniwne przygotowane przez delegacje rolników z różnych regionów Polski. Prezentacji towarzyszyła liturgia dożynkowa, nabożeństwa i Krajowa Wystawa Rolnicza. Wśród uczestników uroczystej sumy dożynkowej obecny był prezydent Karol Nawrocki; Mszę przewodniczył bp Krzysztof Nitkiewicz.
Jak powstają tradycyjne wieńce dożynkowe?
Autorzy wieńców używają tylko naturalnych surowców: kłosów żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa oraz orkiszu. W pracach stosuje się także owoce, warzywa, zioła i pola kwiatów. Część twórców rezygnuje z kleju i wykonuje konstrukcje metodami ręcznego wiązania, szycia i przeplatania. Przygotowanie pojedynczej kompozycji może trwać nawet kilka miesięcy, a formy nawiązują do historycznych wzorów — dominują kształty korony lub koła.
Jakie motywy i znaczenia mają wieńce?
Wieniec łączy symbolikę dziękczynienia z odniesieniami religijnymi i patriotycznymi. W konstrukcjach często pojawiają się wizerunki Matki Bożej, miniatury świątyń oraz elementy związane z pracą rolniczą. Dawniej ziarna wykruszane z wieńca wsypywano do worków na siew, dziś poświęcenie i ekspozycja wieńców podkreślają ciągłość obrzędów i regionalne techniki rękodzieła.
Gdzie i kiedy oglądać wystawy i wystawców?
Na terenie Jasnej Góry działała XXXV Krajowa Wystawa Rolnicza, a wystawcy byli obecni od 4 września 2026. Stoiska rozmieszczono na parkingach jasnogórskich oraz w III Alei Najświętszej Maryi Panny. Program dożynek obejmował m.in. Mszę inaugurującą 5 września o godzinie 19:00, Apel Jasnogórski i nocne czuwanie, a centralną częścią święta była suma dożynkowa z błogosławieństwem wieńców o godz. 11:00 w niedzielę, 6 września 2026.
Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi zaprezentował korony dożynkowe wykonane podczas projektu „Wieniec Dożynkowy dla KGW”, przy czym za przygotowanie niektórych prac odpowiadały koła gospodyń wiejskich z powiatów kłobuckiego i wieruszowskiego.
Suma dożynkowa z błogosławieństwem wieńców odbędzie się o godz. 11:00 6 września 2026.
