Komitet „Czas na referendum” zebrał w ciągu dwóch miesięcy ponad 24 000 podpisów i w dniu 17 sierpnia 2026 roku dostarczył wszystkie listy do Komisarza Wyborczego w Częstochowie. Inicjatywa dotyczy odwołania prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka oraz Rady Miasta. Organizatorzy wskazywali jako termin zbiórki 60 dni od rejestracji wniosku. Wolontariusze prowadzili zbiórkę na ulicach miasta i w punktach zbiórki.
Kto stoi za inicjatywą i dlaczego?
Inicjatorem jest zarejestrowany komitet „Czas na referendum”, który przedstawia się jako bezpartyjny. Pełnomocnik komitetu i jego przedstawiciele mówili o konieczności odwołania władz miasta z powodu zarzutów karnych wobec prezydenta oraz braku dymisji. Organizatorzy wskazywali też na fakt, że część radnych usłyszała zarzuty prokuratorskie. W komunikatach komitetu pojawiła się krytyka funkcjonowania rady w kontekście odrzucenia projektu uchwały o referendum.
W czasie tej samej kadencji radni głosowali nad wnioskiem o przeprowadzenie referendum, lecz projekt przepadł po wstrzymaniach głosów. Komitet ocenił, że brak decyzji rady zmusił do uruchomienia zbiórki podpisów. Pełnomocnicy zapowiadali także, że nie będą wstrzymywać dalszych działań i przygotowują kampanię informacyjną na etap ewentualnego głosowania.
Co zrobi Komisarz Wyborczy i w jakim terminie?
Komisarz Wyborczy będzie teraz weryfikować formalną poprawność złożonych kart. Procedura obejmuje sprawdzenie zgodności numerów PESEL i adresów zameldowania oraz odrzuconych podpisów z powodu błędów w zapisach. Na wydanie postanowienia o przeprowadzeniu referendum komisarz ma maksymalnie 30 dni od daty złożenia dokumentów.
Jakie progi frekwencyjne decydują o ważności referendum?
Aby uruchomić procedurę, inicjatorzy musieli zebrać co najmniej 10% uprawnionych do głosowania. Komitet wskazywał ten próg jako 15 900 podpisów; wcześniejszy komunikat Krajowego Biura Wyborczego podawał liczbę 16 041. Jeśli weryfikacja dokumentów zakończy się pozytywnie, referendum odbędzie się w terminie przewidzianym prawem.
W przypadku pytania o odwołanie prezydenta próg ważności określono jako 3/5 liczby głosujących w II turze wyborów prezydenckich. W Częstochowie to dokładnie 46 292 osób. Dla odwołania Rady Miasta próg to 3/5 liczby głosujących w I turze — komitet szacuje, że oznacza to około 48 000 osób uprawnionych do udziału.
Jeżeli komisarz wyda pozytywne postanowienie, termin głosowania zostanie wyznaczony w kolejnych tygodniach; przy wykorzystaniu wszystkich ustawowych terminów możliwe jest przeprowadzenie referendum na przełomie października i listopada 2026 roku.
