Poniedziałek, 12 października Imieniny: Maksymilian, Serafin, Edwin
Kontakt
Teraz Poniedziałek, 12 października 2026
Znane osoby

Franz Karger — niemiecki polityk, deputowany pruski

• Anna Wieczorek • 3 min czytania

Franz Karger
Fot. Lukas 397 · „Franz Karger Kurzvita” · licencja CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Franz Karger (6 listopada 1877–4 lutego 1943) był niemieckim politykiem i działaczem związkowym, który zasiadał w parlamencie pruskim. Zasłynął z udziału w pracach niemieckiego komisariatu plebiscytowego na Górnym Śląsku i z podpisania konwencji genewskiej o tym regionie.

Dane podstawowe
Urodzenie6 listopada 1877, Wojnowice koło Głubczyc
Zgon4 lutego 1943, Zabrze
Zawód / rolapolityk, działacz związkowy, deputowany do parlamentu pruskiego
Aktywnośćplebiscyt na Górnym Śląsku, negocjacje konwencji genewskiej
MałżeństwoMaria Balbinna Matuschik (ślub 1903)
Dzieci6

Franz Karger urodził się 6 listopada 1877 w Wojnowicach koło Głubczyc. Był deputowanym do parlamentu pruskiego oraz działaczem związkowym i politykiem aktywnym na Górnym Śląsku.

Jak wyglądała kariera zawodowa Kargera?

Kargera zatrudniono początkowo w przemyśle hutniczym w Chorzowie, gdzie zdobył dyplom majstra kowalstwa. W 1910 objął przewodnictwo lokalnego zjednoczenia związków zawodowych w Chorzowie i wkrótce potem przeszedł na etat do aparatu partyjnego Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD).

W sierpniu 1915 powrócił do pracy w strukturach chrześcijańskich związków pracowników przemysłu metalowego w Katowicach. Brał udział w I wojnie światowej. Po powrocie z frontu, w styczniu 1919, został przewodniczącym kartelu związków zawodowych na Górnym Śląsku z siedzibą w Zabrzu, a w 1919 uzyskał mandat posła do parlamentu Prus.

Jaką rolę odegrał w plebiscycie na Górnym Śląsku?

W czasie plebiscytu Karger angażował się w działania niemieckiego komisariatu plebiscytowego. 17 sierpnia 1920 zwrócił się do francuskiego komendanta miasta, pułkownika Blancharda, o zgodę na pokojowy wiec na katowickim Rynku; odmowa nie powstrzymała go od zorganizowania manifestacji.

Początkowo wiec przebiegał spokojnie, lecz w tłum wmieszały się elementy nacjonalistyczne i doszło do eskalacji. Francuska kawaleria zaatakowała zgromadzenie, a następnie oddano salwy z karabinów maszynowych; w wyniku starć zginęło co najmniej dziesięć niemieckich demonstrantów. W chaotycznych okolicznościach zlinczowany został polski działacz narodowy Andrzej Mielęcki, którym obciążono winą za śmierć demonstrantów.

Co robił po podziale Górnego Śląska?

Po decyzji o podziale regionu Karger uczestniczył w niemieckiej delegacji, która negocjowała konwencję genewską o Górnym Śląsku. Negocjacje odbywały się w Opolu i Genewie pod przewodnictwem Gustava Stresemanna. Karger podpisał konwencję w Genewie 15 maja 1922 roku.

Po tych wydarzeniach przeniósł się z rodziną do Zabrza i objął stanowisko dyrektora miejskiego urzędu pracy. Jako przeciwnik NSDAP został natychmiastowo usunięty ze stanowiska 2 lutego 1933, dwa dni po objęciu władzy przez Adolfa Hitlera. Franz Karger zmarł 4 lutego 1943 w Zabrzu.

Życie prywatne

W 1903 ożenił się z Marią Balbiną Matuschik. Miał sześcioro dzieci. Jego wnuczką była Renata Schumann.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Franz Karger?
Franz Karger urodził się 6 listopada 1877 roku w Wojnowicach koło Głubczyc.
Jaką rolę miał Karger podczas plebiscytu na Górnym Śląsku?
Karger działał w niemieckim komisariacie plebiscytowym; organizował demonstracje w Katowicach 17 sierpnia 1920 roku, które przerodziły się w starcia z francuskimi oddziałami.
Czy Franz Karger brał udział w negocjacjach po plebiscycie?
Tak. Karger należał do niemieckiej delegacji, która współpracowała przy przygotowaniu i podpisaniu konwencji genewskiej o Górnym Śląsku 15 maja 1922 roku.
Dlaczego stracił stanowisko w 1933 roku?
2 lutego 1933 Karger został usunięty ze stanowiska dyrektora miejskiego urzędu pracy jako aktywny przeciwnik NSDAP.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Anna Wieczorek

Nazywam się Anna Wieczorek i jestem redaktorem prowadzącym slaskiesprawdzasie.pl. Zajmuję się tematami, które nie mieszczą się w jednym dziale, i czuwam nad całością serwisu.

Czytaj również