Piątek, 9 października Imieniny: Arnold, Dionizy, Ludwik
Kontakt
Teraz Piątek, 9 października 2026
Znane osoby

Tadeusz Jedynak — działacz związkowy i polityk

• Anna Wieczorek • 3 min czytania

Tadeusz Jedynak (związkowiec)
Fot. Śląskie Centrum Wolności i Solidarności · „Tadeusz Jedynak” · licencja CC BY 3.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Tadeusz Janusz Jedynak (16 kwietnia 1949–31 maja 2017) był polskim działaczem związkowym, opozycjonistą okresu PRL i posłem I oraz II kadencji.

Dane
Imię i nazwiskoTadeusz Janusz Jedynak
Data urodzenia16 kwietnia 1949
Miejsce urodzeniaNiesadna
Data śmierci31 maja 2017
Miejsce śmierciSosnowiec
Zawód / rolaDziałacz związkowy, polityk, opozycjonista
EdukacjaTechnikum Budowlane w Płocku (ukończone 1970)
PracaKopalnia Węgla Kamiennego "Manifest Lipcowy" (1972–1981)
Funkcje i mandaty
Rola w SolidarnościWiceprzewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego; lider śląskiej "Solidarności"
MandatyPoseł na Sejm I i II kadencji
Odznaczenia
OrderyKrzyż Kawalerski OOP (1988), Krzyż Komandorski OOP (2006)
InneKrzyż Wolności i Solidarności (2015)
Pochówek
MiejsceCmentarz parafialny w Żorach

Tadeusz Jedynak był jednym z czołowych działaczy śląskiej Solidarności i uczestnikiem oporu wobec władz PRL. Po transformacji pełnił funkcje polityczne i zawodowe, między innymi jako poseł I i II kadencji.

Jak wyglądały początki kariery i działalność związkowa?

Ukończył Technikum Budowlane w Płocku w 1970 roku. Od 1972 do 1981 pracował w Kopalni Węgla Kamiennego "Manifest Lipcowy" w Jastrzębiu-Zdroju, gdzie zaangażował się w ruch robotniczy.

W 1980 roku był wiceprzewodniczącym Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i jednym z liderów śląskiej "Solidarności". Po wprowadzeniu stanu wojennego władze internowały go od 13 grudnia 1981 do 23 grudnia 1982. Po zwolnieniu działał w podziemiu, kierował regionem śląsko-dąbrowskim i zasiadał w Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej.

Co działo się z nim w latach 1985–1990 i później?

W czerwcu 1985 został aresztowany; zwolniono go we wrześniu 1986 na mocy amnestii. Po wyjściu z aresztu podjął pracę w przedsiębiorstwie budowlanym w Żorach.

Po transformacji parlamentarnej uzyskał mandat posła I kadencji z listy NSZZ "Solidarność" oraz II kadencji z listy Unii Pracy. W Sejmie zasiadał w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Od 1998 roku pracował w różnych spółkach, a od 2003 prowadził wraz z żoną działalność gospodarczą.

Jak wyglądały jego późniejsze próby powrotu do polityki?

W wyborach parlamentarnych w 2001 bez powodzenia kandydował do Senatu z ramienia KWW Od Raciborza do Mikołowa. W przedterminowych wyborach w 2007 ubiegał się o mandat poselski z listy Platformy Obywatelskiej w okręgu rybnickim, także bez sukcesu. W 2011 ponownie kandydował do Senatu z ramienia PSL i zajął 7. miejsce wśród ośmiu kandydatów.

Jakie odznaczenia otrzymał i jak go upamiętniono?

W 1988 prezydent RP na uchodźstwie odznaczył go Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. W 2006 otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, a w 2015 Krzyż Wolności i Solidarności. Zmarł 31 maja 2017 w Sosnowcu i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Żorach.

Jest bohaterem publikacji Jarosława Józefa Szczepańskiego pt. "O strajku, 'Manifeście Lipcowym', Jastrzębiu i tym, co się tam działo do stanu wojennego opowiada Tadeusz Jedynak" (Fundacja Instytut Kultury Popularnej, Poznań 2021).

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Tadeusz Jedynak?
Urodził się 16 kwietnia 1949 w Niesadnej.
W jakich latach pracował w kopalni "Manifest Lipcowy"?
Pracował tam w latach 1972–1981.
Jakie odznaczenia otrzymał Tadeusz Jedynak?
Otrzymał Krzyż Kawalerski OOP (1988), Krzyż Komandorski OOP (2006) oraz Krzyż Wolności i Solidarności (2015).
Gdzie został pochowany?
Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Żorach.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Anna Wieczorek

Nazywam się Anna Wieczorek i jestem redaktorem prowadzącym slaskiesprawdzasie.pl. Zajmuję się tematami, które nie mieszczą się w jednym dziale, i czuwam nad całością serwisu.

Czytaj również